MÔ HÌNH KINH DOANH “SAO CHÉP VĂN HOÁ” ĐANG X M CHIẾM...

MÔ HÌNH KINH DOANH “SAO CHÉP VĂN HOÁ” ĐANG X M CHIẾM THẾ GIỚI NHƯ THẾ NÀO?

362
0

Các cửa hàng gốc Trung Quốc đang hoạt động theo mô hình “đạo nhái” ngày một phát triển và mở rộng, không chỉ tại Việt Nam mà còn ở các quốc gia khác. Hãy đọc bài viết dưới đây của Mobibiz để tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé!

 

Chỉ 1 thập kỷ trước, cụm từ “fake good” (hàng nhái) được dùng để chỉ những sản phẩm nhái hàng cao cấp. Nhưng hiện nay, từ “fake” còn được dùng để chỉ một số lượng không nhỏ những chuỗi giảm giá đang mọc lên nhanh chóng nhưng không rõ nguồn gốc.

Miniso, Mini Good, Mumuso, Yubiso, Yoyo, Ximiso, Ilahui, Nome, Youi… là danh sách dài những cái tên như vậy. Chỉ trong vài năm qua – từ những tòa nhà mua sắm lịch sử trên dường phố Vancouver đến những cửa hàng mặt phố hoa lệ ở trung tâm Seoul – thế giới đang chứng kiến sự mọc lên nhanh chóng của những chuỗi cửa hàng kiểu này – rất nhiều trong số đó xuất sứ hoàn toàn từ Trung Quốc – bán mọi thứ từ đôi dép đi trong nhà tới bánh xà phòng tắm rồi cả những dây cáp USB màu sắc.

Miniso đang giữ ngôi vương của xu hướng này. Lần đầu tiên nổi lên vào năm 2013, nó hiện trở thành hiện tượng trên toàn cầu suốt 5 năm qua. Năm ngoái, với hơn 2.600 cửa hàng tại hơn 60 quốc gia, thương hiệu này đã đạt doanh thu 1,8 triệu USD nhờ vào mô hình kinh doanh “3 cao, 3 thấp: Tiện lợi cao, công nghệ cao, chất lượng cao và giá thấp, chi phí thấp và biên lợi nhuận thấp”. Quả thực, những sản phẩm được bày bán trong cửa hàng này chỉ có mức giá từ 1 – 30 USD.

 

Tuy nhiên, dù các sản phẩm được đón nhận khá tốt nhưng người tiêu dùng vẫn bị lẫn lộn bởi câu chuyện nguồn gốc của thương hiệu.

Ảnh 1: “Lần đầu tiên ghé vào Miniso, tôi nghĩ cửa hàng và sản phẩm của họ đều có xuất sứ từ Nhật Bản hay Hàn Quốc. Những đồ vật họ bán, gợi nhớ về những thứ bạn có thể tìm thấy ở Muji, trong khi đó thiết kế cửa hàng bên trong thì có phần giống Uniqlo”, Andrea Mak – 36 tuổi, sống ở Hong Kong nói.

Mak không phải là người duy nhất nói ra điều này. Miniso thường bị buộc tội sao chép hàng loạt thương hiệu Nhật Bản. Khi hãng này lần đầu tiên xuất hiện, với logo màu đỏ và trắng phổ biến cùng chiếc túi mua hàng đồng bộ, nhiều người thấy rằng biển hiệu của họ giống với thương hiệu thời trang Nhật Bản là Uniqlo.

Trong khi đó, một vài người khác lại thấy họ giống với thương hiệu Muji cũng của Nhật Bản. Và cuối cùng, mô hình kinh doanh và bán lẻ của họ thường được so sánh với chuỗi giảm giá Nhật Bản Daiso. Tuy nhiên, điều nghiêm trọng nhất là cáo buộc bộ mặt thương hiệu của họ “ăn cắp” văn hóa Nhật Bản. 

Trên website của Miniso, chuỗi giảm giá này tự gọi mình là “thương hiệu được thiết kế tại Nhật Bản”, thành lập ở Tokyo bởi nhà thiết kế người Nhật Miyake Junya và doanh nhân Trung Quốc Ye Guofu. Công ty kể từ đó đã tiết lộ rằng toàn bộ hoạt động của họ là ở Quảng Châu. Khoảng 80 – 85% sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc và 10 – 15% được làm tại Hàn Quốc hay Đài Loan – một nhân viên tại chi nhánh Hong Kong của hãng cho hay.

Những ngày này, mặc dù Miniso nói rằng đã rút trụ sở ra khỏi Tokyo, Miniso bị cho là công ty Trung Quốc. Đồng sáng lập Miyake Junya thậm chí còn được đồn thổi chỉ là diễn viên được công ty này thuê mà thôi. Điều bất ngờ nhất là tất cả những tranh cãi đó có vẻ như chẳng ảnh hưởng gì tới thành công của thương hiệu này.

Tháng 9, Miniso tuyên bố họ nhận 1 tỷ NDT (tương đương 143,97 triệu USD) tiền đầu tư từ một gã khổng lồ Trung Quốc là Tencent Holdings và Hillhouse Capital – một công ty quỹ tư nhân có đơn vị chống lưng là JD.com và Baidu. Kế hoạch là họ sẽ dùng số tiền này để mở rộng ra những thị trường mới như Romania và Ấn Độ, Miniso ôm tham vọng đạt doanh thu 100 tỷ NDT và mở 10.000 cửa hàng bán lẻ cho tới năm 2020.

Đây còn trở thành thương hiệu đầu tiên trên thế giới có cửa hàng nhượng quyền tại Triều Tiên. Chỉ có điều, Miniso Bình Nhưỡng được đặt dưới cái tên khác “Evolution” do ảnh hưởng của cấm vận quốc tế với Triều Tiên.

Mặc dù phạt như vậy nhưng cho đến nay, các cửa hiệu như Miniso chưa hề vướng phải một vụ kiện sở hữu trí tuệ nào. Đó là bởi bắt chước văn hóa là một “vùng xám” trong luật sở hữu trí tuệ. “Điều này khá phổ biến. Những trường hợp như vậy rất hiếm liên quan tới toàn bộ một công ty và thường chỉ liên quan tới một sản phẩm nhất định, hay vấn đề quảng cáo, biển hiệu, đóng gói của sản phẩm”.

Ảnh 2: “Tôi có thể định hình công ty của mình như một công ty Nhật Bản và đăng kỷ trụ sở tại Nhật Bản, thuê người từ bất kỳ đâu điều hành công ty. Vậy tôi có phải thương hiệu Nhật Bản không? Tôi có phải là công ty Nhật Bản không? Tôi là công ty nước ngoài có văn phòng ở Nhật Bản?”, Michael Hurt – một chuyên gia tới từ Đại học Seoul nói. 

Nói chung, dù có “đạo nhái” hay không, các chuyên gia nói rằng luật sở hữu trí tuệ không thể áp dụng với Miniso và những chuỗi khác. Nếu sản phẩm được gắn mác “Made in Korea” nhưng hàng hóa lại từ Trung Quốc thì nhà sản xuất nên bị trừng phạt. “Tuy nhiên, không có việc cấm tạo ra một thương hiệu nghe giống Hàn Quốc hay Nhật Bản”.

0 BÌNH LUẬN