Con mèo của Schrödinger và tư duy lượng tử

Con mèo của Schrödinger và tư duy lượng tử

824
0
Nguồn: Internet

Con mèo nổi tiếng trong giáo trình vật lý phổ thông được nhốt vào trong hòm sắt, cùng với các thiết bị sau (mà con mèo không thể tác động vào): một ống đếm Geiger và một mẩu vật chất phóng xạ nhỏ đến mức trong vòng một tiếng đồng hồ chỉ có 50% xác suất nó phát ra một tia phóng xạ. Ngoài ra còn một cái búa và một lọ thuốc độc hydrocyanic acid.

Nếu có tia phóng xạ phát ra, ống đếm Geiger sẽ nhận tín hiệu và thả rơi một cây búa đập vỡ lọ thuốc độc hydrocyanic acid nằm trong hòm sắt và mèo sẽ chết. Nếu trong vòng một tiếng vẫn không có tia phóng xạ nào phát ra, mèo sẽ vẫn sống.

Vậy cuối cùng con mèo có chết hay không? Không thể chắc chắn, trừ khi bạn quyết định mở hòm sắt ra và quan sát xem rốt cuộc mọi chuyện đã ra sao rồi.

Nguồn: Internet

Nếu hòm mở ra và con mèo ngoe nguẩy đuôi chào bạn. Ok, mẩu phóng xạ đã không phát ra tia phóng xạ và nó vẫn sống.

Nếu bạn mở ra và thấy con mèo đã chết thì sao? Rõ ràng trước đó, theo cơ học lượng tử, thì con mèo ở trạng thái vừa sống vừa chết. Vậy mà chỉ vì bạn nhìn vào, con mèo trở thành chết hẳn. Vậy ai đã giết con mèo? Chính bạn, đúng hơn là chính cái nhìn của bạn đã giết chết con mèo!

Điều quan trọng là tư duy lượng tử đòi hỏi bạn phải đồng ý và không đồng ý với một lập luận cùng một lúc – để giữ cho mình trong thế giới xác suất chứ không phải là theo lối rạch ròi thông thường, trắng hoặc đen. Và quan trọng cần phải chống lại việc mở hộp, tức là tuyên bố phó thác niềm tin của bạn cho một cực này (0) hay cực kia (1). Đời là một dải màu xám chứ hiếm khi đơn giản chỉ có đúng sai tuyệt đối. Thậm chí người ta nói có 50 sắc xám (Fifty Shades of Grey).

Nhà văn viết The Great Gatsby nói không thể hay hơn: “Kẻ có trí thông minh hạng nhất là kẻ có khả năng giữ được hai ý tưởng trái ngược nhau trong tâm trí cùng một lúc và vẫn giữ được năng lực hoạt động.

Tư duy lượng tử cũng nhắc nhở chúng ta rằng cần giữ bạn bè thật gần, nhưng cần phải giữ đối thủ gần hơn nữa. Nếu chúng ta hiểu những thách thức mà đối thủ của chúng ta đang phải đối mặt tốt hơn họ, thì chúng ta có lợi thế; và nếu chúng ta có thể giữ các lập luận yêu thích của mình ở một khoảng cách lành mạnh, chúng ta giữ được sự khách quan và tránh những thành kiến, nhất là confirmation bias (chỉ chăm chăm đi tìm những dữ liệu, lập luận xác nhận giả thuyết của mình).

Quantum thinking (Tư duy lượng tử) là yêu cầu quan trọng của các nhà tư vấn chiến lược hiện đại.

Đào Trung Thành

0 BÌNH LUẬN