Bạn thông minh mà vẫn sai hay “bẫy trung bình” của kẻ...

Bạn thông minh mà vẫn sai hay “bẫy trung bình” của kẻ thông minh

163
0

Hôm qua, tôi có đăng một tút về bài toán lớp 3 rất thú vị nhưng theo thống kê có đến 90% là sai đáp án.
Những người làm sai là những người thiếu cẩn thận và đa số là những người thông minh, xuất sắc, ít nhất là thông minh hơn tác giả của tút này.
Đáng chú ý là bài toán hôm qua về “con sâu cài hoa” rất giống với bài toán “thằng bé đeo còi” mà tôi đăng cách đây vài tháng. Nhiều bạn phát hiện được mẫu (recognize pattern) rất nhanh mà vẫn sai. Có bạn phát hiện pattern xong không nhớ cách làm. Nhiều bạn không thèm xem giả thiết của người ra đề, lao vào giải ngay bài toán.
Một số người khá thú vị khi cho đồng hồ 6h là 6 và suy ra đồng hồ 5h là 5, cũng như con sâu 5 đốt là 5 thì con sâu 6 đốt là 6 trong khi không có dữ kiện. Điều này chứng tỏ, con người vẫn luôn phán đoán sự vật hiện tượng khi không đầy đủ dữ kiện trong một môi trường không chắc chắn (uncertainty) và tự gán cho sự vật hiện tượng một ý nghĩa (meaningfulness).
Nhiều người đã được gợi ý nhìn kỹ rồi mà quan sát vẫn không thấu đáo. Chúng ta sau đó ồ lên ngạc nhiên vì trước đó không thấy được sự khác nhau giữa “con sâu cài hoa” và “con sâu không
cài hoa”, hai bông hoa của hàng thứ 4 hay dấu nhân thay vì dấu cộng. Chứng tỏ sự quan sát thấu đáo là kỹ năng cần được rèn luyện thường xuyên.
Người thông minh thường có đáp án nhanh cho những câu hỏi, bài toán mà người bình thường phải mất rất nhiều thời gian mới tìm ra. Người thông minh vì thế có thể tối ưu năng lượng dùng cho việc giải toán và ra quyết định. Ở trường học, bọn này thường đứng đầu lớp. Giải toán nhanh, thuộc lòng nhanh nên chúng hay loay hoay, ngọ nguậy trong lớp. Nhưng có một nhược điểm là ít bền và thiếu cẩn thận. Vì tìm ra kết quả nhanh, nên thường muốn giải lao sớm và do đó ít người có được tư duy suy nghĩ kỹ một vấn đề, đơn giản có đáp án là xong, cần gì nghĩ ngợi lâu. Lâu dần ít kẻ tập thói quen nghiền ngẫm vẫn đề hay “tư duy sâu” (second thinking).

Ra đời, bài toán đâu có đơn giản như ở trường. Nó đòi hỏi phải chiêm nghiệm, suy nghĩ lâu dài và đòi hỏi sức bền, thứ mà bọn thông minh thường thiếu hụt. Những thứ có giá trị, mang lại lợi
ích lớn lao thường đòi hỏi thời gian. Do đó, bọn (tưởng) thông minh trong đó có tác giả của tút này sau khi ra trường độ 20, 30 năm thì đa số cũng chỉ ở mức trung bình khá vì sớm có việc làm ổn định và yên ổn trong confort zone, tọa hưởng thành quả mà sự thông minh của mình mang lại.
Cho nên điều quan trọng của bọn thông minh là cần phải ý thức side effect của sự thông minh ấy và chăm chỉ tập luyện sức bền, nghị lực (grit), sự quan sát.
Điều quan trọng nhất là sự khiêm tốn trong nhìn nhận vấn đề và tôn trọng những quan điểm của người khác, nhìn nhận vấn đề đa chiều, khoan dung với những quan điểm có vẻ điên rồ, kỳ lạ. Tự dặn mình thế vì điều này rất khó và thường xuyên phải kiểm điểm.

Tổng hợp từ Facebook Đào Trung Thành

0 BÌNH LUẬN